Andries van Rijnbach (1690-1776) Meester glazenmaker en verver

   Stamboom Van Rijnbach

Andries van Rijnbach is een van de voorvaderen waar heel veel over bekend is. Hij werd geboren omstreeks 1690, hij trouwde 2 maal, kreeg in totaal 13 kinderen en werd  86 jaar oud.
Het is te danken aan zijn zoon Cornelis dat de familiestamboom verder ging, want alle andere kinderen werden niet ouder dan 7 jaar of stierven zelf kinderloos.

And(e)ries van Rijnbach is de zoon van Piet(t)er van Rijnbach en Adriaentge Ariantje (Adrijana) Andries van Hoogenhuis. Hij is gedoopt op zondag 21 september 1721 in Rotterdam. Zijn ouders waren doopsgezind, in die gemeente werd je pas gedoopt wanneer je volwassen werd.  Zijn geboortedatum is niet bekend, het jaartal heb ik overgenomen uit “Stamreeks van het uit Duitsland stammende geslacht Van Rijnbach” door J.H. van der Boom.

Heet jij zelf ook Van Rijnbach? Dan is het vrijwel zeker dat ook jij afstamt van deze Andries van Rijnbach. Hij is de enigste zoon van Pieter van Rijnbach (1650 – 1702) die kinderen kreeg. Voor zover we nu weten natuurlijk…

Het eerste huwelijk: Andries van Rijnbach en Maria Grevenberg (1722 – 1732)

Andries trouwt een jaar na zijn doop voor de eerste keer: op dinsdag 3 november 1722 in Rotterdam, met Maria Grevenbergh.  Zij is dan 23 jaar oud.  Maria, of  Marijtie, is een dochter van Jan (van) Grevenbergh en Maria Wiltens. Zij is (gereformeerd) gedoopt op zondag 30 november 1698 in Rotterdam. Ze werd niet erg oud, ze overleed op 33-jarige leeftijd en werd begraven op woensdag 12 maart 1732 in Rotterdam.

De 4 kinderen van Andries en Maria

In de 10 jaar dat Andries en Maria samen waren kregen ze 4 kinderen. Als je kijkt naar de leeftijden van de kinderen denk ik dat er best veel verdriet is geweest rondom de kinderen.  Natuurlijk kwam het in die tijd veel vaker voor dat kinderen niet oud werden, maar de kinderen van Maria en Andries overleden op één na allemaal heel jong. Bij het overlijden van Maria liet ze 2 minderjarige kinderen na, zonen Pieter en Jan. Haar zoon Pieter overlijdt een paar maanden later ook, in oktober. Alleen haar zoon Jan leeft langer, hij wordt 35 jaar. Dit zijn de kinderen van Andries en Maria.

Dochter Pieternella werd gedoopt op zondag 26 september 1723. Ze overleed al na 2 maanden. Op zaterdag 4 december 1723 werd ze begraven. Als je kijkt naar haar naam is zij vermoedelijk vernoemd naar haar opa aan vaderskant (Pieter van Rijnbach).

Het duurt een paar jaar voor zoon Hannis wordt geboren. Hij werd gedoopt op zondag 15 september 1726. Zijn  grootmoeder aan moederszijde, Maria Wiltens, is getuige bij de doop. Hannis werd maar 2 jaar oud. Hij is begraven op donderdag 2 juni 1729 in Rotterdam.

Twee jaar later wordt zoon Pieter geboren. Hij is waarschijnlijk, net als zijn eerder overleden zusje, vernoemd naar zijn opa aan vaderskant, die ook Pieter heette. Pieter wordt gedoopt op zondag 19 december 1728 in Rotterdam. Hij is pas 3 jaar oud als zijn moeder Maria overlijdt. Hij leeft zelf nog maar een paar maanden. Hij is begraven op maandag 13 oktober 1732 in Rotterdam.

De jongste zoon van Maria en Andries is Jan. Hij  is gedoopt op zondag 17 december 1730.  Als zijn moeder Maria overlijdt is hij pas 2 jaar oud. Hij groeit op in het gezin van vader Andries en zijn tweede vrouw Neeltje. Hij gaat 1751 varen bij de VOC, en overlijdt op zondag 20 april 1766 in Azië. Hij is dan 35 jaar oud. Ik heb een apart blog geschreven over Jan en zijn reizen voor de VOC.

De heer Van der Boom* speculeert in zijn stamboomonderzoek dat Maria al enige tijd ziek kan zijn geweest voor haar overlijden en dat het echtpaar veel geld heeft uitgegeven aan dokters en apothekers, om haar te laten herstellen. Hij zegt dit vanwege een testament dat hij in het notarieel archief van Rotterdam heeft gevonden. Een paar maanden voor het overlijden van Maria wordt namelijk gesteld dat de kinderen nog maar 150 gulden krijgen als legaat, in plaats van een bedrag van 400 gulden dat in een eerder testament was vastgelegd. Het hoeft natuurlijk niet te zijn vanwege ziekte van Maria, ze kunnen ook een zakelijk verlies hebben geleden. We zullen het nooit zeker weten.

Andries en Maria bij de notaris

Dit stuk tekst heb ik overgenomen uit het onderzoek van de heer Van der Boom*. Hij vertelt over alle keren dat Andries en Maria bij de notaris waren, vanwege het opmaken van een testament, of vanwege een erfenis.

De erfenis van Maria’s moeder

Maria en Andries werden menigmaal aangetroffen in de archieven van verschillende Rotterdamse notarissen, met name in verband met de erfenis van Maria’s moeder Maria Wiltens. Maria was de enige, nagelaten dochter van haar moeder die op haar beurt reeds op 5 oktober 1724, en nogmaals op 24 december 1724, tot enig universeel erfgename was benoemd door een zekere Jan Jansz. Tamboer, van wie de (eventuele) familierelatie met de familie Grevenberg niet bekend is.
Na het overlijden van Maria Wiltens compareerden op 23 mei 1730 te Rotterdam Andries van Rijnbag, als in huwelijk hebbende Maria Grevenberg, enig nagelaten dochter en erfgename van Maria Wiltens, in haar leven de enige geïnstitueerde erfgename van Jan Jansz. Tamboer, om een gedeelte van de boedel te gelde te laten maken. Het echtpaar machtigde de heer Cornelis Vuurens, wonende te Gouda, om namens hen een losrentebrief van 400 gulden ten laste van de ridderschap, edelen en steden van Holland en West-Friesland te verkopen. Beide echtelieden waren de kunst van het schrijven machtig en tekenden: “Andries van Rijnbagh” en “Marya Grevenbergh”

Andries en Maria maken hun testament

Reeds op 11 april 1725 hadden Andries van Reijnbagh en Maria Grevenbergh, wonende op de Singel te Rotterdam, zelf een testament op de langstlevende laten opmaken door notaris Johan van Gessel jr. [GA Rotterdam, ONA 2497, fol. 317 en verder]. De tekst van dit, ongetwijfeld standaard mutueel testament, moeten we ontberen, daar het deel waarin zich de akte bevindt gedurende de gehele onderzoeksperiode niet opvraagbaar was wegens zware beschadigingen. Dit was helaas eveneens het geval met enige andere, voor het onderzoek benodigde delen van het notarieel archief. De ervaring leert dat het lange tijd kan duren voordat men uiteindelijk aan restauratie toekomt. Gelukkig testeerde het echtpaar nog twee maal.

Op 4 januari 1732 testeerden Andries van Rijnbagh, meester glazenmaker en cladschilder, en Marijtje Grevenbergh opnieuw. Nu voor notaris Johan Verme. Het is wederom een mutueel testament, de langstlevende zal de kinderen opvoeden, onderhouden et cetera. Het verschil met het vorige testament zal waarschijnlijk de hoogte van het bedrag zijn, dat de langstlevende aan de kinderen moet uitkeren bij meerderjarigheid of huwelijksdag, een bedrag dat in dit testament op 400 gulden gesteld werd. Wellicht was ook de benoeming van jan Smith, ‘schipper van deze stadt op ’s-Gravenhage’ als voog naast de langstlevende een wijziging ten opzichte van het vorige testament [GA Tottrerdam, ONA 2071, bladzijde 10 en verder].

Ook als Andries en Maria een derde maal testeren, slechts ongeveer drie weken later, op 30 januari 1732 en wederom voor notaris Johan van Gesel jr., zijn de bepalingen nagenoeg hetzelfde en worden ook dezelfde personen als voogden aangesteld. (GA Rotterdam, ONA 2504, bladzijde 12 en verder]. Blijkbaar was het bedrag van de uitkering aan de kinderen echter te hoog, of misschien had het echtpaar een zwaar zakelijk verlies geleden. De reden zal wel nooit bekend worden, maar een feit is dat het bedrag van het uit te keren legaat aan ieder kind verlaagd wordt van 400 naar 150 gulden. Het is zelfs mogelijk dat dokters- en apothekersrekeningen, een flink gat in de beurs hebben geslagen. Maria was mogelijk reeds (zwaar) ziek, want zij overleed twee maanden later.

 

Het tweede huwelijk: Andries van Rijnbach en Neeltje Broer(s) (1732 – 1776)

Andries trouwt al in augustus van hetzelfde jaar na het overlijden van zijn vrouw Maria. Zijn vrouw is Neeltje Broer(s). Zij is geboren op zondag 10 juli 1689 in Bergschenhoek, als dochter van Cornelis Lauwerz. van Zuijlen en Aeltje Cornelis Broer. Neeltje overleeft haar man, en is overleden op maandag 18 december 1786 in Rotterdam, 97 jaar oud.

Deze gegevens heb ik overgenomen van dhr. Van der Boom, maar ik twijfel ernstig aan de geboortedatum van Neeltje. Zij zou 43 jaar zijn toen ze trouwde en daarna nog 8 kinderen hebben gekregen. Dit lijkt me echt niet mogelijk.

De 8 kinderen van Andries en Neeltje

Neeltje is 43 jaar (?!) wanneer zij trouwt met Andries die dan ongeveer 42 jaar oud is. Ze is eerder getrouwd geweest, met David Ko(o)ij. Ze trouwde met hem in 1723.

Dit zijn de kinderen van Andries en Neeltje:

(1) Pieternella van Rijnbach, gedoopt op donderdag 15 oktober 1733 in Rotterdam.  Bij de geboorteaangifte van Pieternella waren de volgende getuigen aanwezig: Cornelis Broer en Maria Broer. Pieternella is overleden na donderdag 10 april 1766, minstens 32 jaar oud. Zij werd gereformeerd gedoopt. Ze is minderjarig wanneer haar vader Andries overlijdt.

(2) Cornelis van Rijnbach, gedoopt op dinsdag 15 november 1735 in Rotterdam. Hij is overleden op maandag 22 maart 1819 in Rotterdam, ongeveer 83 jaar oud. Cornelis is degene die voor de voortzetting van de familie Van Rijnbach heeft gezorgd. Over hem komt een apart blogbericht.

(3) Adriana (Ariaantje) van Rijnbach, is gedoopt op dinsdag 8 oktober 1737 in Rotterdam. Adriana is overleden op zaterdag 21 april 1781 in Rotterdam (Cool), 43 jaar oud. Zij heeft geen kinderen gekregen.

Ze trouwde 29 jaar oud, op zondag 31 mei 1767 in Rotterdam met IJsbrand (Ysebrand) van Hoeken, ongeveer 33 jaar oud. IJsbrand is geboren omstreeks 1734 in Koningsbergen. Hij is overleden op dinsdag 16 oktober 1781, ongeveer 47 jaar oud. IJsbrand was bij zijn huwelijk met Adriana weduwnaar van Ariaantje Engelman, met wie hij trouwde op zondag 23 maart 1766 in Rotterdam. IJsbrand had ook met Ariaantje geen kinderen.

Adriana van Rijnbach en IJsbrand van Hoeken stellen een testament op in maart 1768 voor notaris Vroombrouck. Ze verklaarden alle voorgaande testamenten teniet te doen. Zij testeerden opnieuw en verklaarden elkaar over en weer als erfgenaam. Indien echter een van hen zou komen te overlijden zonder kinderen na te laten dan zijn haar ouders, mist nog in leven, de erfgenamen. Als administrateurs van de boedel werden Andries Coster, koopman, en Hendrik van der Pals, makelaar, beide wonende te Rotterdam, aangesteld. Haar ouders waren bij het passeren van de akte persoonlijk aanwezig en verklaarden kennis te nemen van het testament. Ze verklaarden ook dat ze de boedel aan IJsbrand zullen laten indien hij of zij hem erven en hem ‘nooyt te zullen lastig vallen maar integendeel denzelven gerustelijk en vredelijk den boedel te zullen laeten bezitten’. Alle comparanten tekenden de akte.

Wanneer je kijkt naar de overlijdensdata, dan mag je daaruit opmaken dat Neeltje Broers, de moeder van Adriana, een erfenis heeft gekregen uit dit kinderloos gebleven huwelijk. Adriana overlijdt immers in 1781, haar moeder pas 5 jaar later in 1786.

(4) Neeltje van Rijnbach is gedoopt op donderdag 18 februari 1740 in Rotterdam. Bij de geboorteaangifte van Neeltje waren de volgende getuigen aanwezig: Cornelis Broer en Magdalena Pel. Neeltje is overleden, 1 jaar oud. Zij is begraven op woensdag 29 november 1741 in Rotterdam.

(5) Pieter van Rijnbach, geboren op zaterdag 5 mei 1742 in Rotterdam. Pieter is overleden, 7 jaar oud. Hij is begraven op woensdag 31 december 1749 in Rotterdam.

(6) Gerrit van Rijnbach, geboren op zaterdag 20 juni 1744 in Rotterdam. Gerrit is overleden, bijna 3 jaar oud. Hij is begraven op woensdag 7 juni 1747 in Rotterdam.

(7) Neeltje van Rijnbach, geboren op woensdag 11 september 1748 in Rotterdam. Neeltje is overleden, 3 maanden oud. Zij is begraven op vrijdag 20 december 1748 in Rotterdam.

(8) Een levenloos kind, geboren omstreeks 1749 in Rotterdam. Het kind overlijdt ongeveer 1 jaar oud, en wordt begraven op vrijdag 11 september 1750 in Rotterdam. Bij het overlijden is een notitie: overledene was 1½ jaar.

Andries: meester glazenmaker en verver

 

Andries was meester glazenmaker, en meester verver.

 

 

 

* Stamreeks van het uit Duitsland stammende geslacht Van Rijnbach door J.H. van der Boom

Geen reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *