Jan van Rijnbach (1730 – 1766) in dienst van de VOC

   Stamboom Van Rijnbach

Jan van Rijnbach – in dienst van de VOC

Jan is de zoon van Andries van Rijnbach en Maria Grevenbergh. Hij is gedoopt op zondag 17 december 1730 in Rotterdam. Zijn moeder overlijdt als hij pas twee jaar oud is. Zijn vader hertrouwt een jaar later met Neeltje Broers. Als hij 21 jaar oud is treedt hij in dienst van de Verenigde Oostindische Compagnie (bij de kamer Zeeland), op 23 oktober 1751. Hij is dan derde meester. Hij monstert aan op het schip “Snoek”. op zondag 20 april 1766 overlijdt Jan, in Azië, 35 jaar oud.

Derde meester: medische zorg

Op een schip van de VOC was een opperchirurgijn/barbier aanwezig. Dit was de “scheepsarts” – deze had geen academische opleiding maar had praktijkervaring. De opperchirurgijn heeft de sleutel van de medicament-kist. De tweede en derde Meester staan onder de opperchirurgijn. Zij behoren tot de ambachtslieden, onderofficieren*.

 

De eerste reis naar Indië met de “Snoek”: oktober 1751 – mei 1752

Jan van Rijnbach vertrekt dus op 23 oktober 1751, uit Rammekens.

Op woensdag 26 januari 1752 komen ze aan op de Kaap. Ze zijn dan 95 dagen onderweg. Ze vertrekken 48 dagen later van de Kaap, op dinsdag 14 maart 1752. Na 76 dagen varen, als ze 219 dagen onderweg zijn vanuit Nederland komt de “Snoek” aan in Batavia. Het is dan maandag 29 mei 1752. Schipper was Cornelis Jurriaansz. Het schip gaat pas tweeënhalf jaar later weer terug naar Nederland.

Jan overlijdt in Indië in 1766

Ik ga ervan uit dat Jan van Rijnbach zijn verdere leven in dienst blijft van de VOC en op de “Snoek” vaart. Hij is dat in elk geval wel als hij overlijdt in 1766. Zijn overlijden staat geregistreerd als ‘in Indië’, op zondag 20 april 1766 in Azië. Hij is dan 35 jaar oud. Hij is dan dus nog steeds in dienst op de “Snoek”.

Er is een scan uit het archief waarin te lezen is dat zijn vader Andries 159 gulden, 6 penningen en 10 stuivers als nalatenschap krijgt uitgekeerd: https://www.openarch.nl/show.php?archive=ghn&identifier=8d073518-4576-4148-b3c9-b62fba126817&lang=nl.

Als je kijkt naar de reizen die de “Snoek” maakt, kun je eruit opmaken dat Jan op zee overlijdt, niet lang voor het schip weer terug is in Batavia.

De laatste reis van Jan van Rijnbach – Rammekens naar Batavia: november 1765 – juni 1766

Ze zijn een half jaar in Nederland wanneer de “Snoek” weer naar Batavia vaart. Het zal de laatste reis worden van Jan van Rijnbach. Hij overlijdt in april, nadat ze op Kaap de Goede Hoop zijn geweest. Het schip komt op 26 juni 1766 aan in Batavia. Op 15/11/1765 zijn ze vertrokken uit Nederland, onder schipper Johan Hendriksz. Ze zijn op Kaap de Goede Hoop van 26/03/1766 tot 07/04/1766.

De andere reizen van de “Snoek” tijdens het leven van Jan van Rijnbach

Ik weet natuurlijk niet zeker of Jan al deze reizen heeft gemaakt, maar ik ga daar wel vanuit. Deze gegevens het ik overgenomen van deze site: https://www.vocsite.nl/schepen/detail.html?id=10965&utm_source=OpenArchieven&utm_medium=browser&utm_campaign=OpenData

Bengalen naar Rammekens (NL): januari – juli 1755

Na de reis vanuit Nederland naar Indië vaart men op 16/01/1755 van Bengalen terug naar Rammekens. Ze komen op 18/07/1755 aan in Nederland. Ze varen via Kaap de Goede Hoop, waar ze van 07/04/1755 tot 18/04/1755 zijn. Aan de Kaap bestond de bemanning uit 116 koppen. Schipper was nog steeds Cornelis Jurriaansz.

Rammekens naar Batavia: februari – september 1756

Na goed een half jaar in Nederland vertrekt men op 02/02/1756 uit Rammekens weer naar Batavia, waar ze aankomen op 06/09/1756. Schipper was Jan Sluiskens. Ze varen via Kaap de Goede Hoop waar ze ongeveer een maand verblijven: van 11/06/1756 tot 07/07/1756.

Batavia naar Rammekens (NL): november 1758 – juni 1759

Na twee jaar gaat men pas weer naar Nederland. Op 04/11/1758 vertrekt men uit Batavia. Ze komen aan in Zeeland op 24/06/1759. Schipper is nog steeds Jan Sluiskens. Ze verblijven ongeveer twee maanden op Kaap de Goede Hoop: van 04/01/1759 tot 26/02/1759.

Rammekens naar Batavia: januari  – juni 1760

Net als eerder gaat men na een half jaar weer terug naar Batavia. Het schip vertrekt op 06/01/1760 en komt aan op 25/06/1760. Schipper is ditmaal Leendert Kouw. Het verblijf op Kaap de Goede Hoop is weer een maand: van 28/03/1760 tot 23/04/1760.

In 1761 vaart het schip van Galle (Ceylon) naar Batavia

(meer gegevens ontbreken).

Batavia naar Rammekens: november 1761 – juni 1762

Ook nu blijft de “Snoek” zo’n anderhalf jaar in Indië. Het schip gaat op 02/11/1761 van Batavia onderweg naar Nederland. Ze komen op 24/06/1762 aan. Schipper is Willem Klump. Ze verblijven bijna twee maanden op Kaap de Goede Hoop: van 07/01/1762 tot 02/03/1762.

Rammekens naar Batavia: februari – september 1764

Ze gaan nu pas na twee jaar weer terug naar Batavia. Op 21/02/1764 vertrekken ze, op 13/09/1764 komen ze aan in Batavia, onder schipper J. H. Westkapelle. Ze verblijven een maand op Kaap de Goede Hoop: van 01/06/1764 tot 06/07/1764.

Batavia naar Rammekens: november 1764 – juni 1765

Het schip vertrekt na iets minder dan een half jaar weer uit Batavia, op 02/11/1764. Ze komen in de zomer weer aan in Nederland, op 12/06/1765. Schipper is deze keer Jonas Hendriksz. Ze verblijven een maand op Kaap de Goede Hoop: van 24/01/1765 tot 11/02/1765.

 

Over de “Snoek”

Bouw
Gebouwd in 1750 voor de Kamer van Zeeland op de VOC-werf in Middelburg

Gebruikt
In gebruik bij de VOC vanaf 1750 tot 01 januari 1777

Technisch
140 voet lang,  440 last (880 ton) laadvermogen en 202-271 koppen bemanning.

 

Over de functie derde meester *Bron: https://www.vocsite.nl/geschiedenis/functies.html

Geen reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *